کلاغ‌های مساله ‌حل‌کن

فرهیختگان: حیوانات رفتارهای عجیب و غریبی دارند، تا حدی که گاهی انسان را هم به شگفتی وامی‌دارند. یکی از این حیوانات، کلاغ‌ اسکاتلندی است که سعی می‌کند با کمک قلابی که از تکه‌ای سیم تهیه شده، گوشتی را از محفظه کوچک لوله‌ای‌شکل بیرون بکشد. انجام این کار شاید برای یک انسان چیز عجیبی نباشد، اما برای حیوانی که کارهایش را به واسطه‌ غریزه‌ای که دارد، انجام می‌دهد، خارق‌العاده است. دانشمندان رفتار این کلاغ را خلاقانه می‌دانند، چراکه وقتی راه‌حلی برای مشکل پیش‌رو وجود ندارد، کلاغ راهی برای حل آن پیدا می‌کند. اما بخش عجیب ماجرا اینجاست که این حیوان چگونه توانسته به فکر یافتن راه چاره‌ باشد، در حالی که 620 میلیون سال از تکامل و استقلال انسان می‌گذرد. اما شواهدی که به‌دست آمده، نشان می‌دهد کلاغ اسکاتلندی هم مانند یک بازیکن شطرنج که با چند حرکت سعی می‌کند بر رقیب پیروز شود، طی سه رفتار منحصربه فرد، از ابزارهایی برای حل مساله استفاده می‌کند.

به گزارش sciencealert، کلاغ‌های اسکاتلندی طی 20 سال گذشته رفتارهایی از خود نشان داده‌اند که بیانگر هوش سرشار آنهاست، اما شواهد قطعی آنچه در ذهن این پرنده می‌گذرد، پیچیده است، به‌طوری‌که برای شناخت برنامه‌ریزی این‌گونه کلاغ، باید تفاوت بین برنامه‌ریزی آنلاین و پیش‌برنامه‌ریزی را تشخیص دهیم. در برنامه‌ریزی آنلاین، یک برنامه به صورت لحظه‌به‌لحظه تنظیم می‌شود، به‌طوری که یک حرکت انجام می‌شود، اثرات را ارزیابی کرده و سپس برنامه بعدی را تنظیم می‌کنند. پیش‌برنامه‌ریزی درواقع برنامه‌ریزی صحیح است، به‌گونه‌ای که مراحل مختلفی را برنامه‌ریزی می‌کنید مانند دو یا سه حرکت در شطرنج و سپس این مراحل را می‌گذرانید؛ دقیقا کاری که کلاغ اسکاتلندی در خم کردن قلاب انجام می‌دهد.


دانشمندان مساله دشواری را پیش پای کلاغ گذاشتند تا بتواند با دسته چوبی کوتاهی، سنگی را از یک لوله بالا بکشد و سپس از این سنگ استفاده کرده و دریچه‌ای را آزاد کند و از طریق آن تکه‌گوشتی را به‌دست آورد؛ در حالی که لوله دیگری دارای دسته چوبی بلندی بود. محققان برای دشوارتر کردن این کار، دو لوله را به‌طور اتفاقی در آزمایش‌های مختلف در برابر کلاغ قرار می‌دادند و حیوان باید به خاطر می‌سپرد که از کدام ابزار صحیح استفاده کند و کدام چوب را بردارد. برنامه‌ریزی لحظه‌به‌لحظه به حیوان کمک می‌کند تا مساله پیش‌رو را حل کند. نتایج به دست‌آمده نشان می‌دهد کلاغ‌های اسکاتلندی از رفتارهای پیش‌برنامه‌ریزی‌شده برای حل این مساله استفاده می‌کنند. این کلاغ یکی از حیواناتی است که در استفاده از ابزارهای مختلف برای رسیدن به راه‌حل نهایی به حد کمال رسیده و به خوبی می‌تواند تشخیص دهد از چه ابزاری در چه موقعیتی بهره ببرد. برنامه‌ریزی یکی از توانایی‌های شناختی قدرتمند در وجود آدمی است و زمانی که با توانایی استفاده از ابزار ترکیب می‌شود، به ما امکان می‌دهد به‌حد اعلای تمدن دست یابیم. حالا ما گونه‌های دیگری از کلاغ‌ها را داریم که به خوبی از ابزارهای مختلف استفاده می‌کنند. آنها در جزیره‌ای در اقیانوس آرام زندگی می‌کنند و قادرند این توانمندی‌ها را در کنار هم به خدمت بگیرند.